Revalidatieprotocol voor de fysiotherapeut na
anterieure enkelscopie en/of sinus tarsi scopie
Inhoudsopgave
Aandachtspunten na de operatie
Op de dag van de operatie
De patiënt krijgt een drukverband om de enkel/voet en een loopzool/revalidatieschoen. Dit is een platte schoen waarmee de patiënt de voet direct op de voet mag staan op geleide van de pijn en zwelling.
De patiënt gebruikt 2 krukken om de voet te kunnen ontlasten. De meeste mensen gebruiken de krukken ongeveer 2 tot 3 weken.
1.
2.
Na 5 dagen
De patiënt mag zelf het drukverband verwijderen en beginnen met fysiotherapie. Ook start de patiënt dan met het gebruik van de siliconen compressiekous, deze helpt tegen de zwelling. De compressie sok gebruikt de patiënt de eerste 4 weken elke dag alleen overdag. Daarna afhankelijk van de mate van zwelling van de enkel.
3.
Zwelling en koeling
Na de operatie kan de enkel dik en blauw worden. De enkel goed omhoog houden en regelmatig koelen (3x daags 15 min) helpt tegen de zwelling.
4.
Oefenen en rust
Oefenen is belangrijk voor de enkel, na het oefenen is rust net zo belangrijk.
Wissel lopen, zitten en staan regelmatig af. Door regelmatig een klein beetje te bewegen kan de enkel tussendoor minder stijf worden.
Nachtpijn kan over het algemeen beter bestreden worden met een klein stukje lopen dan veel extra pijnstilling te slikken.
Traplopen
Trap op lopen
Gebruik een leuning als deze aanwezig is.
Zet eerst het ‘niet-geopereerde’ been op de trede.
Zet vervolgens het ‘geopereerde’ been en de kruk ernaast op dezelfde trede.
Herhaal dit en ga trede voor trede de trap op.
Trap af lopen
Gebruik een leuning als deze aanwezig is.
Zet eerst de kruk en het ‘geopereerde’ been op de trede naar beneden.
Zet vervolgens het ‘niet-geopereerde’ been ernaast op dezelfde trede.
Herhaal dit en ga trede voor trede de trap af.
Oefeningen voor thuis
Mobiliseren van de enkel
Oefening 1: plantairflexie
Duw met de handen de voet zo ver mogelijk van u af. Herhaal deze oefening 5x per dag 10 keer.
Mobiliseren van de enkel
Oefening 2: dorsiflexie
Trek de voet met behulp van een handdoek zo ver mogelijk naar u toe, herhaal 5x per dag 10 keer. Doe dit zowel met een gestrekte knie als met een gebogen knie.
Mobiliseren van de enkel
Oefening 3: kniebuigingen
Sta rechtop. Duw de knieën zover mogelijk naar voren terwijl de hakken op de grond blijven. Herhaal 5x per dag 10 keer.
Mobiliseren van de enkel
Oefening 4: gewichtsverplaatsing (vanaf 3 weken)
Ga op de knieën zitten met de voeten plat op de grond (wreef op de grond, indien mogelijk). Ga met de billen op de hakken zitten om zo meer gewicht op de enkels te drukken. Herhaal deze oefening een aantal keer per dag, binnen de pijngrens.
Revalidatieprotocol
Dag 5 t/m 2 weken postoperatief
De patiënt haalt zelf het verband van de enkel af op dag 5 en er mag begonnen worden met fysiotherapie.
Mobiliseren van het bovenste spronggewricht binnen de pijngrens, naar zowel dorsi- als plantairflexie.
Mobiliseren onderste spronggewricht.
Rekken en strekken van de achillespees.
Verbeteren looppatroon met krukken.
2-6 weken postoperatief
Verbeteren looppatroon, op geleide van de pijn afbouwen van de krukken.
Start lopen tegen helling op de loopband ter verbetering van de dorsaalflexie.
Coördinatie- en stabiliteitstraining.
Vaak zal in deze periode de enkel
2-6 weken postoperatief
1.
Verbeteren looppatroon en afbouwen krukken
Doel: Verbeteren van het looppatroon en geleidelijk afbouwen van de krukken op basis van de pijn.
Oefeningen:
Geleide Loopoefeningen: Begin met korte afstanden en verhoog de afstand geleidelijk. Gebruik de krukken om de voet te ontlasten en verhoog de belasting op de enkel geleidelijk.
Looppatroon: Focus op een natuurlijke loopgang zonder compensatiebewegingen. Gebruik spiegelen of video-opnames om het looppatroon te analyseren en aan te passen.
2.
Lopen tegen helling op de loopband
Doel: Verbeteren van de dorsaalflexie van de enkel.
Oefeningen:
Loopband met Helling: Begin met een lichte helling en verhoog de helling geleidelijk. Loop met een natuurlijke loopgang en focus op de dorsaalflexie.
Intervaltraining: Wissel tussen lopen tegen helling en lopen op vlakke ondergrond om de dorsaalflexie te verbeteren.
3.
Coördinatie- en stabiliteitstraining
Doel: Verbeteren van de coördinatie en stabiliteit van de enkel.
Oefeningen:
Eenzijdige Stand: Sta op één been en hou het evenwicht. Begin met korte perioden en verhoog de duur geleidelijk.
Balansbord: Sta op een balansbord en probeer het evenwicht te houden. Begin met kleine bewegingen en verhoog de amplitude geleidelijk.
Tandemstand: Sta met de voeten in een lijn achter elkaar en probeer het evenwicht te houden. Begin met korte perioden en verhoog de duur geleidelijk.
4.
Mobiliseren van de enkel
Doel: Mobiliseren van de enkel, met name het talocrurale gewricht, om stijfheid te verminderen.
Oefeningen:
Dorsiflexie en Plantairflexie: Mobiliseer de enkel in beide richtingen binnen de pijngrens. Gebruik handen om de voet te duwen en te trekken.
Kruisbewegingen: Zit op een stoel en maak kruisbewegingen met de enkel. Begin met kleine bewegingen en verhoog de amplitude geleidelijk.
Cirkelbewegingen: Zit op een stoel en maak cirkelbewegingen met de enkel in beide richtingen. Begin met kleine cirkels en verhoog de grootte geleidelijk.
5.
Afbouwen siliconen compressiesok
Doel: Afbouwen van de siliconen compressiesok na 4 weken en dragen voor comfort.
Oefeningen:
Comfortabele Draagwijze: Gebruik de sok voor comfort en draag deze afhankelijk van de mate van zwelling. Begin met korte perioden en verhoog de duur geleidelijk.
6 weken tot 3 maanden postoperatief
1.
Uitbreiden coördinatie- en stabiliteitstraining
Doel: Uitbreiden van de coördinatie- en stabiliteitstraining om de stabiliteit en balans van de enkel verder te verbeteren.
Oefeningen:
Dynamische Balansoefeningen: Voer oefeningen uit die de dynamische stabiliteit verbeteren, zoals lopen op een trampoline of een wobble board.
Proprioceptietraining: Voer oefeningen uit die de proprioceptie verbeteren, zoals lopen op een onregelmatige oppervlakte of met gesloten ogen.
2.
Lichte krachttraining van enkel en keten
Doel: Start met lichte krachttraining om de spieren rond de enkel en de keten te versterken.
Sprongebelasting is de eerste 3 maanden af te raden
Na 3 maanden post-operatief
Accent op niet behaalde doelen van de vorige fase.
De meeste patiënten zijn nu behoorlijk hersteld, maar nog steeds is er verbetering mogelijk, zeker wat betreft stijfheid en instabiliteit. Afhankelijk van het doel van de patiënt kan het zinvol zijn om nog door te gaan met trainen. Dit zal vooral afhangen van de duur van de klachten voorafgaand aan de operatie, of er neurologische klachten zijn geweest en wat de wensen van de patiënt ten aanzien van sport zijn.